خانه / فرهنگ و مذهب / فلسفه ی عزاداری

فلسفه ی عزاداری

فلسفه و حکمت عزاداری را می توان در دو چیز جست یکی محبت و دوستی و دیگری عوامل فرهنگی تربیتی. از شرایط دوستی و دوست داشتن ابراز همدلی و همدردی با دوستان است. کسانی که دوستدار اهل بیت(ع) هستند به برپایی مراسم جشن در ایام شادی و ابراز حزن و اندوه در مواقع سوگ آنان می پردازند.

حضرت علی (ع) در روایتی می فرمایند: شیعه و پیروان ما در شادی و حزن ما شریکند. و نیز امام صادق (ع) فرمودند: شیعیان ما پاره ای از خود ما بوده و از زیادی گل ما خلق شده اند؛ آنچه ما را بدحال یا خوشحال می سازد، آنان را بدحال و خوشحال می گرداند.

و اما دلایل فرهنگی تربیتی عزاداری سه مورد است. اول انسان سازی است؛ عزاداری باید از سر معرفت و شناخت باشد اینگونه آدمی به سمت الگوپذیری از اهل بیت(ع) سوق می گیرد. دوم جامعه سازی است؛ هنگامی که عزاداری موجب انسان سازی گشت تغییر درونی انسان به عرصه جامعه نیز کشیده می شود و آدمی می کوشد تا آرمان های اهل بیت (ع) را در جامعه حکمفرما کند. سوم انتقال فرهنگ شیعی به نسل بعد است. عزاداری و مجالس تعزیه یکی از عناصر و عوامل برجسته در آموزش فرهنگ اهل بیت(ع) به نسل جدید و انتقال آن به نسل های بعد است.

از منظر روایات نیز موارد بسیاری نقل شده است که در ادامه به سه مورد آن اشاره می کنیم:

  1. امام صادق(ع) فرمودند: خداوند شیعیان ما را مشمول رحمت خویش سازد. به خدا قسم، شیعیان ما همان مومنین اند، آنان به خدا قسم! با حزن و حسرت طولانی خویش [در عزای ما] شریک و همدرد مصیبت های ما خاندانند.
  2. امام رضا(ع) می فرماید: کسی که متذکر مصایب ما شود و به جهت ستم هایی که به ما شده گریه کند، در روز قیامت با ما خواهد بود و مقام و درجه ما را خواهد داشت و کسی که مصیبت های ما را بیان کند و خود بگرید و دیگران را بگریاند در روزی که همه چشم ها گریان است، چشم او نگرید و هر کسی در مجلسی بنشیند که در آن مجلس، امر ما را زنده می کنند، روزی که قلب ها می میرند، قلب او نخواهد مرد.
  3. امام صادق(ع) به فضیل فرمود: آیا مجلس عزا برپا می کنید و از اهل بیت و آنچه بر آنان گذشته است، صحبت می کنید؟ فضیل گفت: آری قربانت گردم. امام فرمود: این گونه مجالس را دوست دارم پس امر ما را زنده گردانید که هر کس که امر ما را زنده کند مورد لطف و مرحمت خدا قرار می گیرد. ای فضیل: هر کس از ما یاد کند، یا نزد او از ما یاد کنند و به اندازه بال مگسی اشک بریزد، خدا گناهانش را می آمرزد اگر چه بیش از کف دریا باشد.

فلسفه و حکمت عزاداری بر امام حسین(ع): عوامل فرهنگی در مجالس امام حسین(ع) بسیار قوی می باشد. به دلیل ماهیت قیام امام حسین(ع) و نیز آموزه های تربیتی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، عاشورا در تعالی و بالندگی انسان و جامعه چشمگیر بوده و عناصر رویداد کربلا مولفه های اساسی و اصلی را در ترسیم فرهنگ  شیعی رقم زده است که توسط مراسم سوگواری به نسل بعد منتقل می شود. موارد زیر را نیز می توان به عنوان گوشه ای از حکمت عزاداری بر امام حسین(ع) بیان کرد.

  1. نوعی اعتراض به ظالمان زمان و حمایت از مظلومان جهان
  2. عامل تقویت حس عدالت خواهی و انتقام جویی از ستمگران
  3. زمینه ساز اجتماع شیعیان جهت پیروی و دفاع از حق 

درباره امیدرضا واشقانی فراهانی

امیدرضا واشقانی فراهانی

همچنین ببینید

زبان رمز خدا

بازخوانی متفاوت آیاتی که بارها خوانده ایم (۲) بسم الله الرحمن الرحیم به نام خداوند …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *