خانه / دسته‌بندی نشده / تکالیف الهی

تکالیف الهی

" مطابق با سوره ی مبارکه ی صاد"

برای سلامتی و تعجیل در ظهور آقا امام زمان (عج) صلوات.

تکلیف می تواند تقوی بیاورد و همینطور تقوی می تواند وظایف و تکالیفی را بر دوشمان قرار دهد. هر انسانی با توجه به رشد سنی و با فرمان الهی شکل تکلیفش تغییر پیدا می کند و می تواند به حد اعلای خودش برسد و باز در یک سن خاصی از آن تکالیف کاسته می شود.

وقتی فردی به دنیا می آید تا قبل از سن بلوغ تکالیف خاصی بر عهده اش نیست ولی با بلوغ شرعی ، یک سری تکالیف شرعی و عبادی را شامل می شود که موظف به رعایت آنهاست .

آیا این تکالیف فقط در مورد وظایف عبادی است یا شکل های دیگری هم دارد ؟! بدانیم که تکلیف موارد زیادی دارد . هر انسان ابتدا در مقابل خودش تکلیف دارد.

شناخت این تکلیف و رسیدگی به آن ، تمام عمر یک انسان را به خود اختصاص خواهد داد . وقتی یک انسان به تکالیف خودش واقف شد و آنها را به دقت انجام داد ، آن انسان در تمام مراحل زندگی رو به پیشرفت و سازندگی حرکت خواهد کرد.

این تکالیف اقسام مختلفی دارد مثل : تکالیف شخصی ، تکالیف اجتماعی ، تکالیف عبادی و … !

چگونه این تکالیف را در قبال خود بشناسیم ؟ و چطور بدانیم تکلیفی که بر عهده داریم را انجام داده ایم یا خیر ؟!

بارها در قرآن خوانده ایم که خداوند از هر کسی به اندازه ی وسع و توانایی اش تکلیف طلب می کند . این مسئله نشاندهنده این است کهتکالیفی که بر عهده داریم برای همه یکسان و یکنواخت نیست . در بعضی موارد تکالیف مثل نماز یومیه ، روزه ، خمس و زکات و حج یکسان است ولی در مواردی می بینیم که شکل تکالیف متفاوت است .

به طور مثال اگر خداوند به تو ثروت بیشتری داده تکالیفت بیشتر می شود . اگر از نظر عقل و شعور و یادگیری و قدرت بیان و قدرت فکری و جسمی ، نسبت به دیگران بالاتر هستی تکالیفت سنگین تر است . اگر تو قدرت گیرایی بالایی داری و به مراتب بالای علمی رسیدی تکالیفت صد در صد بالاست و باید این علم را نشر دهی و به ثمر برسانی و اگر این کار را انجام ندهی از تکلیف عدول کرده ای و گناهکار و مدیون هستی .

بدانیم که در قبال سلامت خود تکلیف داریم . مهمترین تکلیف ، وظایفی است که در قبال خود داریم . چون اگر یک انسان سلامت جسمی و فکری نداشته باشد ، نمی تواند تکالیف الهی اش را هم به انجام برساند . اینجاست که توصیه شده تا سلامت خود را حفظ کنیم .

سلامت ما را چه چیزهایی بوجود می آورد ؟ خوردن و خوابیدن و تلاش و امانتداری جسم و روح و اهمیت دادن به چیزهایی که خداوند به ما داده ، سلامت را برایمان ارمغان خواهد آورد .

سعی کنیم در مرحله ی اول به خودمان اهمیت بدهیم . اگر اهمیت دادیم تکالیفمان را انجام داده ایم . یک سری تکالیف هست که خودمان بر عهده ی خودمان قرار می دهیم . به طور مثال ممکن است در جمع به خاطر خودنمایی و یا به خاطر اظهار علم و دانش خود ، حرفی را بیان کنیم . یادمان باشد که با گفتن همان حرفها آن تکلیف را بر خودمان واجب می کنیم .

تکلیف یک نوع فرآیند عهد و پیمان دارد . عهد و پیمان باید انجام شود . وقتی از عهد و پیمان عدول کنیم گنهکار هستیم . یک رهرو و یک سالک به دنبال تکامل عقلی و روحی و جسمی است تا بتواند خود را به سوی مقامات بالاتر الهی و معنوی سوق دهد و اینجاست که مشخصاً تکالیفش بالاتر است .

حال چه باید کرد تا به این حد و حدودها بتوانیم دست پیدا کنیم ؟ آیا تکلیفمان همین است که نماز بخوانیم یا دروغ نگوییم یا مال کسی را نخوریم ، افترا و تهمت نگوییم ؟!

خیر تکالیف بسیار زیاد است و باید اول شناخت خود را بالاتر ببریم. هر قدر امکانات و توانایی هایی که خداوند به بنده اش عطا می کند بیشتر باشد به همان اندازه تکالیفش بالاتر است . چرا در دین اسلام به صله ی ارحام توصیه شده است ؟ چرا بعضی از مراسم ها را جزء عادات و آداب و رسوم قرار داده اند ؟ یادآوری این مسایل برای انجام همین تکالیف است .

می بینیم حتی به طور مثال وقتی بلایی آسمانی می آید و فردی نماز وحشت می خواند تکلیف از بقیه افراد برداشته می شود . با این مثال باید بفهمیم که وقتی خداوند به ما لطف کرده و ما را در مسیر عشق و بندگی قرار داده ، طبیعتاً تکلیفمان در قبال خودمان ، خانواده و بعد در قبال جامعه مان و بالاتر از همه در قبال دین و خدایمان بیشتر می شود . تکالیفمان را باید بشناسیم و سنجیده و پخته حرف بزنیم .

بدانیم که اگر حرفی می زنیم آن حرف تکلیف را بر دوش ما می گذارد . خیلی وقتها هست که حرفی می زنیم و تکلیفی را بر دوش خود قرار می دهیم و زمانی می گذرد و فراموش می کنیم . اگر از یادمان رفته باید بدانیم که وقتی به زبان آوردیم آن مسئله به صورت عهد و پیمان در آمده است و همانند نذر است و باید حتماً انجام شود .

با خود فکر کنم آیا اگر به مقام پدری رسیده ام تکالیفم را به نحو احسن انجام داده ام ؟! اگر معلم هستم آیا تکالیف معلمی را به نحو احسن انجام داده ام ؟ اگر کارگر ، مهندس و یا دکتر هستم تکالیفی که بر دوش دارم را به نحو احسن انجام داده ام ؟!

اگر درست انجام داده باشم دروازه ی تقوی به رویم باز خواهد شد . یادمان باشد که به هیچ عنوان حق مقایسه نداریم ! تکالیفی بر عهده ی هر کدام از ما قرار داده شده که با دیگری متفاوت است ، زیرا وسع و توانایی و قدرت فکری و امکانات جسمی و روحی و روانی و مالی متفاوت است .

یکی از مهمترین وظایف و تکالیفی که بر عهده ی ماست شناخت پیرامون و اطرافمان است . شناخت از دین و بزرگان دین و ائمه معصومین و کلام خدا بسیار مهم است . هر کسی که ادعای بزرگی در دین را می کند باید خوب بشناسیم . فکر نکنیم که وظایف ما فقط به معصومین محدود می شود !

اگر کسی می گوید که می تواند راهنمای خوبی برای مسائل دینی شما باشد و یا اگر می گوید در مورد مسایل سیاسی ، فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی شناخت بالایی دارم و می توانم کارهای بزرگی را انجام دهم ، در قبال تمام گفته هایش مسئولیت دارد و مکلف است و تکلیف بر دوش دارد . باید بشناسیم و بعد انتخاب کنیم . باید بشناسیم و بعد حرف بزنیم . باید بشناسیم و بعد راه خود را مشخص کنیم . باید بشناسیم و بعد دست به اقدام بزنیم . از طرف دیگر گفته ایم که مومن باید هوشیار باشد . مومن باید روز به روز بر آگاهی اش بیفزاید . مومن باید مدیریت داشته باشد .

وقتی قصد می کنیم که یک انسان خوب و مومن باشیم ، خواستن یک بحث است و رسیدن به آن بحثی دیگر . آیا حرکتی برای رسیدن به خواسته ام انجام داده ام یا فقط حرف زده ام ؟ اینجاست که تکلیف نقش خود را بین من و خواسته ام مشخص می کند . حد و حدود تکالیف خود را بشناسیم . بعضاً افراط و تفریط می کنیم .بعضاً آنقدر در مسایل خودمان پیش می رویم که نه تنها باعث خیر نمی شویم بلکه سبب شر و کاستی می شویم . وقتی مادر هستی باید تکالیفت را در قبال اولادت بشناسی . آیا تکالیفت را انجام داده ای یا تندروی و پیش روی بیش از حد کرده ای که نتیجه ی این تندروی یک تربیت غلط است . خیلی مهم است که شناخت و توانایی مان را بالا ببریم و بعد خود را مکلف بدانیم . در مواقعی می بینیم که تا مسئله ای مطرح می شود بعضی از افراد به راحتی می گویند من انجام می دهم ! بسنجید و اگر نمی توانید انجام دهید قول ندهید . به پیامد های آن فکر کنید .

آیا به این فکر کرده اید که می تواند یک نوع بی تفاوتی و تنبلی و بی مسئولیتی را برایتان به دنبال داشته باشد ؟! تکلیفم در مقابل خدای خودم و قرآن چیست ؟! تکلیفم در مقابل ائمه دینم چیست؟ ائمه دینم را برای چه می خواهم؟ از کتاب خدا چه می خواهم؟ تا چه اندازه در انجام فرامین آن کتاب توانایی دارم؟

با توجه به شناخت و وضعیت جسمی و روحی و توانایی ها و امکانات باید تکالیفمان را انجام دهیم . یکی از وظایف و تکالیفی که داریم تکلیف در مقابل جامعه مان است . به طور مثال در انتخاب یک فرد برای پست و مقام و منصب باید شناخت پیدا کنیم . حد و حدود خود را باید بشناسیم . آگاهی ها را باید بدست آوریم . در مرحله ی اول باید با خود فکر کنیم که در قبال انتخاب آن فرد تکلیفی داریم یا خیر ؟! و بعد مشورت مسئله بسیار مهمی است. با بالا بردن آگاهی ها خود را بسنجید که تا چه حد توانسته اید تا تکالیف اجتماعی تان را انجام دهید و همه ی این مسایل را از بعد معنوی با توسل و توکل به خدا انجام دهید . وظیفه مان سنگین است چون دین گریزی بیش از اندازه شده است . توهین به ائمه ، توهین به نماز و توهین به قرآن بسیار زیاد شده است . وظیفه ی بالایی را حداقل در قبال نزدیکان و فامیل داریم . به دیگران بشناسانیم که دین ما دین رحمت و زندگی و مسئولیت پذیری است .

دین ما دینی است هدفمند که انسانها را می سازد و به ساخته شدن انسانها اهمیت می دهد .

بر محمد و آل محمد صلوات

 

همچنین ببینید

یک سوره کاملا تشکیلاتی در قرآن

  بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ وَ الْعَصْرِ(۱) إِنَّ الْانسَانَ لَفِى خُسْرٍ(۲) إِلَّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار